گزارش مختصري در خصوص فعاليت واحد جمع‌آوري كاغذ انجمن ياران سبز

انگيزه شكل‌گيري اين واحد از سال 1380 قوت گرفت آن زمان كه اعضاي انجمن با حضور در جلسات شوراي شهر در پي ارايه راهكارهاي حل معضلات محيط زيستي در شهر خرم‌آباد بودند، در آن زمان يكي از عمده‌ترين مشكلات شهر نحوه جمع‌آوري، حمل و دفن زباله بود اعضاي انجمن طي چند ماه تحقيق و بررسي از ميزان زباله توليدي شهر، نحوه جمع‌آوري و حمل به‌ محل دفن در دره دراز كمالوند، گزارش‌هاي تكان‌دهنده‌اي از تهديدات محيط زيستي تهيه و براي مسئولين شهر و اعضاي شوراي شهر ارايه دادند. در آن زمان يكي از راهكارهاي برون رفت از بحران موجود را تلاش در جهت فراهم كردن زمينه‌هاي بازيافت زباله مطرح نمودند. به همين منظور طرحي در خصوص آموزش، جمع‌آوري و تفكيك زباله در مبدأ توليد با تأكيد بر كاغذ ارايه و خواستار همكاري مستمر سازمان‌هاي ذي‌ربط شدند. طرح مورد نظر در كميسيون خدمات شهري شورا مطرح و به تصويب رسيد. در اين مرحله هيأت مديره انجمن به اين نتيجه رسيد كه اين طرح به موفقييت نمي‌رسد مگر اينكه خود اعضاي انجمن مجري آن باشند. چون اكثر طرح‌ها در زمان اجرا با مشكل مواجه خواهند شد. طرح پيشنهادي به دنبال هدف‌هاي زير بود:

1ـ ارايه برنامه آموزشي و كاربردي به منظور گسترش فرهنگ محيط زيستي و استفاده بهينه از منابع طبيعي

2ـ كمك به بهداشت جامعه، جلوگيري از آلودگي و تخريب محيط زيست و سامان‌دهي بخشي از زباله شهري

3ـ ترغيب شهرداري در راستاي خدمت‌رساني بهتر و شايسته‌تر به شهروندان

4ـ ايجاد اشتغال براي چند نفر جوان بيكار و صرفه اقتصادي

 اين واحد در مهرماه سال1381 كار خود را شروع و پي‌گيري نمود. در اين راستا با بيش از 300 سازمان دولتي و مراكز آموزشي مكاتبه و با مديران آنان مذاكره و اهداف طرح بيان شد اما تنها حدود 100 نفر از مديران موافقت و همكاري خود را با انجمن اعلام نمودند. اعضاي انجمن پس از كسب موافقت  آن مديران به مسئولان نظافت ادارات ومدارس نسبت به اهميت بازيافت و چگونگي تفكيك كاغذ، آموزش لازم را ارايه و كيسه‌هايي جهت جداسازي كاغذ از ساير زباله‌ها به آنها تحويل گرديد. در ادامه يك گروه 4 نفره از اعضاء انجمن، با مراكز بازيافت كاغذ در خرم‌آباد، اصفهان و ساير مناطق مذاكره انجام شد، يك انبار جهت تفكيك و بسته‌بندي تهيه و يك وانت‌بار براي پيك جمع‌آوري و حمل كاغذ اجاره شد.

در ابتدا كار تفكيك به خوبي صورت نمي‌گرفت، بطوري كه از هر تن كاغذ باطله جمع‌آوري شده بيش از 300 كيلوي آن ساير انواع زباله بود زيرا مسئولان نظافت ادارات و… با دلايل مختلف همكاري لازم را به‌عمل نمي‌آوردند.

اما در ادامه، كار با تلاش فراوان و تشويق‌هاي مالي و معنوي اين واحد موفق شد حجم مواد غير كاغذي ريخته شده در داخل كيسه‌ها را به حداكثر 150 كيلو در تن برسانند.

        شيوه كار به صورتي است كه كيسه‌هاي پر شده كاغذ كه ازمراكز مختلف تحويل مي‌گردد در يك ايستگاه تخليه و  تفكيك نهايي و بسته‌بندي مي‌شوند تا جهت تحويل به مراكز بازيافت از كيفيت خوبي برخوردار باشند. كار جمع‌آوري كاغذ از اين مراكز ادامه داشت كه در خردادماه 1382 (طرح آموزش تفكيك كاغذ در مبدأ) در منطقه فاز يك خرم‌آباد اجرا گرديد. در اين مرحله انجمن كار اجرايي خود را در سطح وسيع‌تري شروع نمود كه حدود 80 نفر از اعضاء انجمن طي 4 روز كاري صبح وعصر رو در رو و خانه به خانه از اهميت بازيافت و نقش آن در حمايت از محيط زيست وسامان‌دهي زباله، آموزش تفكيك را براي ساكنان منطقه ارايه و به هر منزل يك كيسه خالي  همراه با يك بروشور و بسته‌هاي نايلون به عنوان هديه تحويل مي‌دادند.

از مردم درخواست مي‌شد كاغذها را از ساير زباله‌هاي خانگي جدا و در كيسه‌هاي مربوط بريزند و در صورت پرشدن با شماره تلفن واحد جمع‌آوري كاغذ  كه بر روي كيسه‌ها نوشته شده تماس بگيرند تا جهت تخليه آنها اقدام لازم نمايند.

 لازم به يادآوري است شوراي شهر، شهرداري وسازمان‌هايي كه به نوعي در جريان اجراي طرح بودند متأسفانه همكاري لازم را با انجمن نداشتند و فقط در حد شعار و مصوبه اقدام نمودند.

اين طرح، شوراي پژوهشي محيط زيست استان، معاونت عمراني استانداري لرستان، مدير كل شهر و روستا استانداري، مدير كل دفتر مشاركت‌هاي مردمي سازمان محيط زيست كشور، معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي لرستان ارايه شده است و تنها از طريق كار گروه بهداشت در استانداري لرستان عنوان آن به تصويب رسيده است ولي تاكنون اقدامات عملي در جهت پشتيباني از آن از طرف هيچ سازمان دولتي صورت نگرفته است. اعضاي انجمن در اين راه خون دل فراواني خورده‌اند و تا حال بيش ا ز 000/000/100 ريال معادل ده ميليون تومان بار مالي بر آنان تحميل شده است. لازم به يادآوري است در اين مدت 3 سال اشكالات و مشكلاتي در روند اجراي طرح آشكار شده است كه مي‌توان به موارد زير اشاره نمود.

1ـ در هنگام اجراي كار متوجه شديم كه غالب مكاتبات و درخواستهاي ما بر اثر بي‌توجهي مسئولان شهر بي‌پاسخ مي‌ماند اين روند انگيزه‌اي شدتا عده‌اي از اعضاي انجمن از تداوم كار پشيمان شوند.

2ـ كساني كه اعتقاد كافي به موفقيت كار نداشتند و در واحد جمع‌آوري بكار گرفته مي‌شدند.

3ـ عمده‌ترين مشكلات ضعف مالي واحد است.

4ـ كارگاه‌هاي بازيافت در شهر خرم‌آباد همكاري لازم را ندارند.

5ـ حمل بار كاغذ به اصفهان و ساير شهرستان‌ها هزينه زيادي را بر واحد جمع‌آوري تحميل مي‌كند.

6ـ نداشتن دستگاه پرس كاغذ.

7ـ نداشتن دستگاه خردكن.

8ـ نداشتن انبارمناسب.

9ـ نداشتن وسيله نقليه مناسب از جمله حداقل يك وانت‌بار

10ـ عدم همكاري مسئولان نظافت وسرايه‌داران ادارات، مدارس و…

با توجه به اهميت موضوع، از استاندار محترم و مديركل محترم شهر و روستا تقاضا مي‌شود جهت پيشبرد اهداف طرح و گسترش آن در سطح شهر خرم‌آباد و الگو گرفتن ساير شهرستان‌هاي استان اعتبار مورد نياز آن را به نحو مقتضي تامين نمايند.

2ـ از مدير كل محترم سازمان مديريت و برنامه‌ريزي استان تقاضا مي‌شود در راستاي تحقق اين طرح زمينه همكاري بيشتر سازمان‌هاي دولتي و مراكز آموزشي و واحدهاي خدماتي آن دستگاه‌ها را با واحد جمع‌آوري كاغذ جلب نمايند. 3ـ از اعضاء محترم شوراي شهر خرم‌آباد انتظار مي‌رود  بعد از گذشت 3 سال زمينه مشاركت جدي مسئولانه و نظام‌مند (شهرداران محترم مناطق سه‌گانه) و مدير عامل محترم سازمان بازيافت خرم‌آباد را در حد امكانات موجود فراهم نمايند.

4ـ ازمسئولان محترم صدا و سيماي استان استدعا و توقع دارد با انعكاس طرح به نحو مقتضي مشاركت مردم را بيش از پيش با مجريان طرح جلب، و مسئولان دولتي را وادار به پشتيباني نمايند.

5ـ از مدير كل محترم حفاظت محيط زيست استان تقاضا مي‌شود از طريق دفتر مشاركت‌هاي مردمي آن سازمان نسبت به تأمين اعتبار بخش آموزش اين طرح اقدام لازم را بعمل آورند.

6ـ از شهروندان محترم خرم‌آبادي تقاضا داريم كاغذهاي باطله خود را به پيك جمع‌آوري كاغذ يا در صورت امكان به انبار واحد واقع در خيابان ساحلي بالاتراز پل انقلاب نرسيده به پارك آزادگان تحويل نمايند.

و در پايان آنچه كه مسلم است براي انجام هر كار جديد بايد تلاش فراواني بعمل آيد تا به نتيجه مطلوب نزديك شود و صبر و مقاومت حرف اول را مي‌زند اميدواريم اين صبر تا زماني كه لبيك مردم و مسئولان را نگرفته‌ايم ادامه داشته باشد.

كميته حفظ و بهبود محيط زيست انجمن ياران سبز لرستان